ERP kullanıcı kabul testi (UAT), yeni sistemin iş birimlerinin gerçek işlerini yapabildiğinin, iş birimlerinin kendisi tarafından doğrulandığı test aşamasıdır. Birim ve entegrasyon testlerinden farkı şudur: soru "sistem çalışıyor mu?" değil, "işimizi bu sistemle yapabiliyor muyuz?" sorusudur. Canlıya geçiş kararı bu testin sonucuna dayanır.
Giriş kriterleri: UAT'ye ne zaman başlanır?
- Entegrasyon testleri tamamlanmış, kritik hata kalmamış
- Test ortamı canlıya yakın yapılandırma ve temsili veriyle hazır (tercihen bir deneme yüklemesinin verisiyle)
- Kullanıcı yetkileri gerçek rollerle tanımlanmış
- Test kullanıcıları eğitimden geçmiş
Senaryoları nasıl yazmalı?
İyi UAT senaryoları tek tek ekranları değil, uçtan uca süreçleri test eder. Örneğin "sipariş oluştur" yerine "ihracat müşterisine döviz fiyatlı sipariş al, teslim et, faturala, alacağı kontrol et, kârlılığı gör". Senaryolar fit-gap analizindeki gereksinimlere bağlanmalıdır; böylece her gereksinimin test edildiği kanıtlanır.
Her senaryoda şunlar yazılıdır: ön koşullar, adımlar, kullanılacak test verisi, beklenen sonuç (belge, tutar, muhasebe kaydı) ve sorumlu kullanıcı.
Sadece "mutlu yol" yetmez
Gerçek hayat istisnalarla doludur. UAT'de mutlaka şunlar da denenir:
- İade, kısmi teslimat, fiyat farkı ve iptal senaryoları
- Kredi limiti aşımı ve onay akışları
- Ay sonu kapanış adımları
- Yetkisiz işlem denemeleri (yetki kontrolü)
- Raporların iş biriminin beklediği sonucu verip vermediği
Hata yönetimi
Bulunan her hata tek bir listede kayıt altına alınır ve önceliklendirilir: kritik (süreç durur, geçici çözüm yok), yüksek (geçici çözüm var ama maliyetli), orta ve düşük. Düzeltilen hatanın yeniden testi, hatayı açan kullanıcı tarafından yapılır. "Hata değil, yeni istek" olan maddeler ayrı listelenir ve değişiklik yönetimine gider.
Çıkış kriterleri ve onay
UAT'nin bitişi tarihle değil, kriterle belirlenir: tüm kritik senaryolar başarılı, açık kritik hata yok, yüksek öncelikli hatalar için onaylı geçici çözüm var. Her süreç sahibi kendi alanı için yazılı onay verir. Bu onay, canlıya geçiş kararının temelidir.
Sık yapılan hatalar
- UAT'yi danışman ekibine yaptırmak; iş birimi yalnızca izlemek
- Test verisini son dakikada hazırlamak
- Takvim baskısıyla çıkış kriterlerini gevşetmek
UAT, projenin iş birimlerine teslim edildiği andır. Bir ERP yöneticisi veya proje lideri için en önemli görev, bu testin gerçekten iş birimi tarafından ve gerçekçi senaryolarla yapılmasını sağlamaktır.