SAP SD fiyatlandırma prosedürü, bir satış belgesindeki her fiyat kaleminin hangi sırayla, hangi kurala göre hesaplanacağını belirleyen şablondur. Taban fiyat, indirimler, navlun, vergi ve maliyet satırları bu şablonda tanımlanır. Fiyat hataları doğrudan marj kaybı olduğu için, bir SAP SD danışmanının en çok zaman ayırdığı alanlardan biri burasıdır.
Koşul tekniğinin beş yapı taşı
SAP fiyatlandırması "koşul tekniği" adı verilen genel bir mekanizma üzerine kuruludur. Aynı mekanizma çıktı, metin ve malzeme belirlemede de kullanılır; bu yüzden bir kez iyi anlaşılması büyük kazançtır.
- Koşul tablosu: Fiyatın hangi anahtar alanlara göre tutulacağını belirler (ör. satış organizasyonu + müşteri + malzeme).
- Erişim sırası: Sistemin koşul tablolarını hangi sırayla arayacağını tanımlar; genellikle en özelden en genele doğru ilerler.
- Koşul türü: Fiyat, indirim, navlun gibi her kalemin hesaplama türünü (tutar, yüzde, miktar bazlı) ve davranışını belirler.
- Fiyatlandırma prosedürü: Koşul türlerini adım numaralarıyla sıralar; ara toplamlar, gereklilikler ve hesaplama formülleri burada tanımlanır.
- Prosedür belirleme: Satış alanı, müşteri fiyatlandırma prosedürü ve belge fiyatlandırma prosedürü kombinasyonuna göre hangi prosedürün kullanılacağını seçer.
Koşul kayıtları ve VK11
Yapılandırma tamamlandıktan sonra gerçek fiyatlar koşul kayıtlarıyla girilir (VK11 ile oluşturma, VK12 ile değiştirme). Her kaydın geçerlilik tarihleri vardır; fiyat güncellemesinde eski kaydı değiştirmek yerine yeni tarihli kayıt açmak, geçmiş siparişlerin fiyat izini korur. Miktar veya değer kademeleri (ölçek) toplu alım indirimlerini kod yazmadan çözer.
İyi bir prosedürün özellikleri
- Okunabilir ara toplamlar: Brüt fiyat, net fiyat, net değer ve kâr marjı ayrı ara toplamlarda görünür.
- İstatistiksel maliyet satırı: Maliyet (ör. VPRS) istatistiksel koşul olarak taşınır; marj siparişte görülür ve CO-PA'ya aktarılır.
- Manuel değişiklik kontrolü: Elle değiştirilebilen koşullar sınırlıdır ve raporlanır.
- Doğru hesap anahtarları: Her gelir ve indirim satırı muhasebede doğru hesaba gider; bu, SD–FI entegrasyonunun temelidir.
Belge kopyalanırken fiyat ne olur?
Siparişten faturaya geçerken fiyatın yeniden mi hesaplanacağı, olduğu gibi mi kopyalanacağı kopyalama kontrolündeki "fiyatlandırma türü" ile belirlenir. Örneğin B türü tüm fiyatlandırmayı yeniden yapar, C türü elle girilen kalemleri koruyup diğerlerini yeniden belirler, G türü kalemleri aynen kopyalayıp yalnızca vergileri yeniden hesaplar. Yanlış seçim, faturada siparişten farklı fiyat çıkmasının en yaygın nedenidir. Ayrıntılar için kopyalama kontrolü yazısına bakabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Her yeni ihtiyaç için yeni koşul türü açmak ve prosedürü okunmaz hâle getirmek
- Erişim sırasında genel kaydı özel kaydın önüne koymak
- Grup koşullarını (tüm belgeye yayılan indirimler) yanlış kurgulamak
- Test sisteminde yalnızca "mutlu senaryo" denemek; iade, kredi notu ve fiyat farkı faturalarını atlamak
S/4HANA'da neler farklı?
Koşul tekniğinin mantığı değişmedi; ancak veri modeli sadeleşti (fiyat kalemleri tek tabloda tutulur) ve standart şablonlarda bazı koşul türü adları yenilendi (ör. fiyat koşulu için klasik PR00 yerine PPR0). Ayrıca Fiori uygulamalarıyla koşul kayıtlarının toplu bakımı kolaylaştı. Geçiş projelerinde özel fiyat rutinlerinin ve raporların yeni tablo yapısına uyarlanması gerekir.
Fiyatlandırma, satış sürecinin kâra dönüştüğü yerdir. Prosedürü sade tutmak, her satırın amacını belgelemek ve sonucu CO-PA'da izlemek, uzun vadede en çok kazandıran yaklaşımdır.
