SAP S/4HANA kredi yönetimi, ECC'deki klasik SD kredi yönetiminin yerini alan FSCM (Financial Supply Chain Management) tabanlı çözümle çalışır. Amaç aynıdır: tahsil edilemeyecek satışları sevkiyattan önce durdurmak. Ancak kurgu, veri yapısı ve kullanılan ekranlar önemli ölçüde değişmiştir.
Temel kavramlar
- Kredi segmenti: Kredi limitinin ve riskin izlendiği birimdir. Tek segment tüm şirketi kapsayabilir ya da iş birimlerine göre ayrılabilir.
- Kredi limiti: Müşterinin segment bazındaki azami açık risk tutarıdır; Business Partner kaydının kredi yönetimi rolünde tutulur.
- Risk sınıfı ve kontrol kuralı: Müşterinin risk sınıfına göre hangi kontrollerin (statik, dinamik, en eski açık kalem, azami ödeme gecikmesi) uygulanacağını belirler.
- Kredi riski (exposure): Açık siparişler, teslimatlar, faturalanmamış tutarlar ve açık alacakların toplamıdır.
Sipariş ve teslimatta kontrol
SD tarafında hangi belge türünde, hangi aşamada kredi kontrolü yapılacağı tanımlanır. Tipik kurguda sipariş kaydedilirken kontrol yapılır; limit aşılırsa sipariş bloke edilir ve teslimat oluşturulamaz. Bazı şirketler ek bir kontrolü mal çıkışından hemen önce de ister. Bloke belgeler kredi yöneticisinin listesinde toplanır; onaylanan belgeler serbest bırakılarak süreç devam eder.
Klasik yapıdan FSCM'ye geçiş
- Segment tasarımı: Eski kredi kontrol alanlarının segmentlere nasıl eşleneceği belirlenir.
- Ana veri: Kredi limitleri ve risk sınıfları Business Partner kayıtlarına taşınır.
- Kurallar: Kontrol kuralları, müşteri gruplarıyla birlikte yeniden gözden geçirilir; geçiş, eski ve gereksiz kuralları temizlemek için iyi bir fırsattır.
- Açık belgeler: Geçiş anındaki açık siparişlerin riskleri yeniden hesaplanır ve doğrulanır.
- Test: Limit aşımı, vadesi geçmiş alacak ve serbest bırakma senaryoları uçtan uca test edilir.
İyi bir kural seti nasıl kurulur?
Kural seti, satış ekibini gereksiz blokajlarla yormadan riski kontrol etmelidir. Bunun için müşteriler risk sınıflarına ayrılır: düşük riskli, düzenli ödeme yapan müşteriler için yalnızca limit kontrolü yeterli olabilir; yeni veya geç ödeyen müşteriler için vadesi geçmiş alacak kontrolü eklenir. Kural sayısı az ve anlaşılır olmalıdır. Her blokajın nedeni kullanıcıya açıkça gösterilmelidir.
İhracatta kredi yönetimi
Akreditif veya peşin ödemeli ihracat siparişlerinde klasik limit kontrolü yanıltıcı olabilir. Bu senaryolarda ödeme güvencesine göre kontrolün atlanması ya da farklı bir kural uygulanması gerekir. İhracat süreçleri tasarlanırken kredi yönetimi de aynı masada konuşulmalıdır.
Raporlama
Kredi yönetimi yalnızca blokaj mekanizması değildir; limit kullanım oranları, bloke kalan sipariş tutarı ve ortalama serbest bırakma süresi düzenli izlenmelidir. Uzun süre bloke kalan siparişler, hem müşteri memnuniyetini hem de sevkiyat planını bozar.
Doğru kurgulanmış bir kredi yönetimi, finans ile satış arasındaki gerilimi azaltır: kurallar nettir, istisnalar kayıt altındadır ve risk herkes için görünürdür. Bu dengeyi kurmak, SAP SD danışmanlığı kapsamında en çok değer üreten işlerden biridir.
