Web performansı, kullanıcı deneyiminin ve teknik SEO'nun temel taşlarından biridir. Yavaş açılan bir sayfa ziyaretçiyi kaybettirir, kurumsal bir sitede ise güveni zedeler. Bu yazıda ölçümden başlayarak görsellere, fontlara, JavaScript'e ve sunucuya kadar uygulanabilir adımları özetliyorum.
Önce ölçün: Core Web Vitals
Google'ın kullanıcı deneyimi metrikleri üç temel ölçüden oluşur:
- LCP (Largest Contentful Paint): sayfadaki en büyük içeriğin görünme süresi. Hedef: 2,5 saniyenin altı.
- INP (Interaction to Next Paint): tıklama ve dokunmalara sayfanın ne kadar hızlı tepki verdiği. Hedef: 200 milisaniyenin altı. INP, Mart 2024'te FID'nin yerini aldı.
- CLS (Cumulative Layout Shift): yükleme sırasında öğelerin beklenmedik kayması. Hedef: 0,1'in altı.
Laboratuvar ölçümleri (Lighthouse) yön gösterir; ancak asıl karar verici, gerçek kullanıcı verisidir (Search Console'daki Core Web Vitals raporu).
Görseller: en kolay kazanç
Çoğu sitede sayfa ağırlığının büyük kısmı görsellerdir. WebP veya AVIF formatına geçmek, görseli gösterileceği boyuttan büyük göndermemek ve ekran dışındaki görselleri loading="lazy" ile ertelemek genellikle en büyük kazancı sağlar. Her görsele width ve height vermek, tarayıcının yer ayırmasını sağlayarak CLS'yi önler.
Somut bir örnek: bu sitenin galeri ızgarası, fotoğraflar 640 piksel genişlikte WebP'ye dönüştürülerek yaklaşık 4,6 MB'tan 0,8 MB'a indi; 400 KB'lık logo dosyası ise menüde gösterildiği boyutta 2 KB'ın altına düştü.
Fontlar
Her font ağırlığı ayrı bir dosya demektir. Yalnızca gerçekten kullanılan ağırlıkları yükleyin; mümkünse tek bir değişken (variable) font dosyası kullanın. font-display: swap metnin font yüklenmeden de görünmesini sağlar.
JavaScript
INP'yi en çok etkileyen şey ana iş parçacığını meşgul eden JavaScript'tir. Gereksiz kütüphaneleri çıkarın, büyük paketleri sayfaya göre bölün (code splitting) ve kritik olmayan betikleri defer ile yükleyin. Kaydırma ve boyutlandırma dinleyicilerinde passive seçeneğini kullanın, sürekli çalışan animasyonları ekran dışındayken durdurun.
Sunucu ve önbellek
Sıkıştırma (gzip veya Brotli), statik dosyalar için uzun süreli önbellek başlıkları ve dosya değiştiğinde önbelleği kıran sürüm parametreleri temel adımlardır. Veritabanı tarafında yavaş sorguları indekslerle iyileştirmek, uygun durumlarda bir CDN kullanmak ve HTTP/2 veya HTTP/3'ten yararlanmak büyük fark yaratır.
Performans ve SEO
Hız tek başına sıralama getirmez; ancak aynı kalitede iki içerikten hızlı olanı kullanıcıyı tutar. Sunucuda üretilen HTML, anlamlı başlık hiyerarşisi ve hızlı yükleme bir araya geldiğinde arama motorları içeriğinizi hem daha kolay tarar hem de daha doğru anlar.
ERP ile entegre çalışan uygulamalarda performans için SAP OData ve Laravel entegrasyonu yazısına da bakabilirsiniz. Yazılım ve entegrasyon hizmetleri için çözüm mimarlığı sayfası ve ana sayfadaki hizmetler bölümü yol gösterir.
